Trening medyczny – dla kogo i kiedy warto go rozpocząć?

Ból może ustąpić, zakres ruchu może się poprawić, a mimo to powrót do pełnej aktywności nadal może być trudny.

Wiele osób po urazie, operacji lub dłuższej przerwie w aktywności zastanawia się, co zrobić dalej. Czy można już wrócić na siłownię? Zacząć biegać? Wrócić do pracy fizycznej lub uprawiania sportu?

Właśnie na tym etapie pomocny może być trening medyczny.

Czym jest trening medyczny?

Trening medyczny to indywidualnie dobrany proces ćwiczeń, którego celem jest poprawa funkcji i stopniowe przygotowanie organizmu do konkretnych obciążeń.

Nie jest to przypadkowy zestaw ćwiczeń wykonywany przez każdego w taki sam sposób.

Punktem wyjścia jest aktualna sytuacja pacjenta oraz cel, który chce osiągnąć.

Trening może być ukierunkowany między innymi na poprawę:

• siły mięśniowej,
• zakresu ruchu,
• kontroli ruchu,
• stabilności,
• równowagi,
• tolerancji na obciążenie,
• sprawności podczas codziennych czynności,
• przygotowania do powrotu do sportu.

Dla kogo jest trening medyczny?

Trening medyczny może być stosowany u osób na różnych etapach powrotu do sprawności.

Po urazie

Po urazie ból może ustąpić szybciej niż wróci pełna sprawność.

Może nadal występować:

• osłabienie mięśni,
• ograniczona tolerancja na obciążenie,
• trudność podczas określonych ruchów,
• brak pewności podczas powrotu do aktywności.

W takim przypadku celem może być stopniowe odbudowanie sprawności i przygotowanie organizmu do większych wymagań.

Po operacji

Rehabilitacja pooperacyjna nie zawsze kończy się w momencie, gdy pacjent zaczyna swobodnie funkcjonować na co dzień.

Osoba, która chce wrócić do pracy fizycznej, biegania czy sportu, może potrzebować dalszego przygotowania do większych obciążeń.

Trening medyczny może wtedy stanowić kolejny etap procesu.

Przy nawracających dolegliwościach

Częsty scenariusz wygląda tak:

Dolegliwości ustępują → wracasz do aktywności → zwiększasz obciążenie → problem ponownie się pojawia.

Jednym z powodów może być zbyt szybki powrót do wcześniejszego poziomu aktywności.

Trening medyczny pozwala stopniowo zwiększać wymagania i obserwować reakcję organizmu.

Po dłuższej przerwie od aktywności

Nie trzeba przejść operacji ani poważnego urazu, aby potrzebować odpowiednio zaplanowanego powrotu do ruchu.

Trening medyczny może być dobrym rozwiązaniem dla osób, które:

• długo nie ćwiczyły,
• chcą wrócić do aktywności,
• obawiają się ponownego przeciążenia,
• nie wiedzą, od czego zacząć.

Kiedy warto rozpocząć trening medyczny?

Nie ma jednego momentu odpowiedniego dla wszystkich.

To, kiedy można rozpocząć ćwiczenia i jak powinny one wyglądać, zależy między innymi od:

• rodzaju problemu,
• aktualnych objawów,
• etapu rehabilitacji,
• możliwości wykonywania ruchu,
• tolerancji na obciążenie,
• celu pacjenta.

Ważne jest, że trening medyczny nie musi oznaczać intensywnych ćwiczeń.

Dla jednej osoby pierwszym etapem może być nauka prostych ruchów i aktywacja mięśni. Dla innej – trening siłowy lub przygotowanie do powrotu do sportu.

Jak wygląda trening medyczny?

Proces rozpoczyna się od oceny aktualnej sprawności.

W zależności od problemu oceniane mogą być:

• zakres ruchu,
• siła,
• kontrola ruchu,
• równowaga,
• funkcja podczas konkretnych czynności,
• tolerancja na obciążenie.

Następnie określany jest cel.

Dla jednej osoby może to być:

„Chcę bez problemu wejść po schodach.”

Dla innej:

„Chcę wrócić do biegania.”

A jeszcze dla kogoś:

„Chcę wrócić do pracy fizycznej bez obawy, że ból znowu się pojawi.”

Dopiero wtedy dobierane są odpowiednie ćwiczenia.

Dlaczego samo ustąpienie bólu nie zawsze wystarcza?

Brak bólu jest ważny, ale nie zawsze oznacza pełną gotowość do powrotu do wcześniejszych obciążeń.

Po okresie urazu, bólu lub ograniczonej aktywności może występować:

• osłabienie mięśni,
• zmniejszona wydolność,
• mniejsza tolerancja na wysiłek,
• utrata pewności podczas ruchu.

Dlatego ktoś może bez problemu chodzić, ale odczuwać trudności dopiero podczas biegania, skakania, podnoszenia większego ciężaru lub wielogodzinnej pracy.

Celem treningu jest przygotowanie organizmu właśnie do tych konkretnych wymagań.

Najważniejsze jest stopniowanie obciążenia

Jednym z częstych błędów jest próba natychmiastowego powrotu do wcześniejszego poziomu.

Po kilku tygodniach przerwy ktoś czuje się lepiej i od razu:

• przebiega 10 kilometrów,
• wraca do ciężkiego treningu,
• gra cały mecz,
• wykonuje intensywną pracę fizyczną.

Organizm może nie być jeszcze przygotowany na takie obciążenie.

Dlatego ważne jest stopniowe zwiększanie wymagań.

Może to dotyczyć:

• ciężaru,
• liczby powtórzeń,
• czasu trwania aktywności,
• dystansu,
• intensywności,
• częstotliwości treningów.

Celem nie jest unikanie obciążenia, ale dobranie takiego poziomu, do którego organizm może się stopniowo adaptować.

Trening medyczny a powrót do sportu

Osoba wracająca do sportu potrzebuje czegoś więcej niż tylko braku bólu.

Jeżeli celem jest powrót do biegania, piłki nożnej, sportów walki czy treningu siłowego, organizm powinien być przygotowany do konkretnych wymagań danej aktywności.

Innego przygotowania potrzebuje osoba, która:

• chce zacząć biegać,
• wraca do sportów wymagających zmian kierunku,
• podnosi duże ciężary,
• wykonuje pracę fizyczną.

Dlatego trening powinien stopniowo zbliżać się do tego, co pacjent rzeczywiście chce później wykonywać.

Czy trening medyczny jest tylko dla sportowców?

Nie.

Trening medyczny może być przeznaczony również dla osoby, której celem jest po prostu:

• swobodne chodzenie,
• wejście po schodach,
• powrót do pracy,
• możliwość podnoszenia dziecka,
• odzyskanie pewności podczas ruchu,
• powrót do aktywności po długiej przerwie.

Nie trzeba być sportowcem, aby korzystać z odpowiednio dobranych ćwiczeń.

Kiedy warto zgłosić się na konsultację?

Trening medyczny warto rozważyć, gdy:

• chcesz wrócić do aktywności po urazie,
• jesteś po operacji i przechodzisz do kolejnego etapu rehabilitacji,
• wracasz do sportu po przerwie,
• dolegliwości pojawiają się ponownie po zwiększeniu aktywności,
• czujesz, że brakuje Ci siły lub pewności podczas ruchu,
• nie wiesz, jak bezpiecznie zwiększać obciążenie.

Podsumowanie

Trening medyczny to proces, w którym ćwiczenia są dopasowywane do aktualnych możliwości oraz konkretnego celu.

Może być wykorzystywany po urazach, operacjach, podczas powrotu do sportu, ale również wtedy, gdy po prostu chcesz bezpiecznie wrócić do aktywności.

Najważniejsze nie jest samo wykonanie ćwiczeń. Najważniejsze jest to, aby przygotowały Cię do tego, co naprawdę chcesz robić.

Potrzebujesz pomocy?

Jeżeli chcesz wrócić do aktywności po urazie, operacji lub dłuższej przerwie, warto rozpocząć od oceny aktualnej sprawności i określenia celu.

Na tej podstawie można dobrać ćwiczenia oraz stopniowo zwiększać obciążenie.

Gabinet Fizjoterapii i Masażu REHADEGIS
os. Bolesława Chrobrego 38/150 PARTER 60-681 Poznań – Piątkowo

Telefon: 794 043 717 

Email: lukasz.degis@gmail.com